Có buổi sáng, chị lướt tay trên mặt ga và bất chợt chạm phải vài hạt nhỏ li ti. Tuần trước chúng còn chưa xuất hiện. Bài viết này bên em muốn chia sẻ với chị những hạt ấy từ đâu mà có, và làm sao để chúng xuất hiện chậm hơn.
HẠT XÙ SINH RA TỪ ĐÂU
Trên bề mặt mọi tấm vải đều có những đầu sợi rất ngắn nhô lên, mảnh đến mức mắt thường khó lòng nhìn thấy. Mỗi lần vải cọ xát — khi chị trở mình lúc đêm khuya, lồng máy giặt xoay vòng, hay một gót chân vô tình quẹt qua — những đầu sợi ấy bị kéo căng, cuốn lấy nhau rồi xoắn lại thành hạt nhỏ.
Hạt xù vẫn còn níu lại trên mặt vải nhờ vài sợi mảnh. Và chính tại đây, số phận của mỗi loại vải sẽ khác nhau.
BÔNG THÌ RỤNG, TỔNG HỢP THÌ Ở LẠI
Sợi bông vốn giòn. Hạt xù vừa se lại, sau vài chục lần xoắn vặn thì những sợi níu không còn chịu nổi, hạt sẽ rụng xuống và mặt vải trở về trạng thái phẳng phiu. Đó là lý do chiếc áo cotton chị mặc đã năm năm, dù từng xù rồi rụng không biết bao nhiêu lượt, sờ vào vẫn thấy mịn màng.
Sợi tổng hợp lại khác, vì chúng có độ dai. Polyamide, polyester hay spandex đều bền hơn sợi bông, nên các sợi níu hạt không dễ đứt. Hạt cứ thế nằm lại, rồi hạt mới lại se lên bên cạnh, khiến bề mặt vải dần trở nên lấm tấm.
Điểm đáng lưu ý là hai đặc tính này cùng một gốc. Độ dai giữ cho hạt xù ở lại cũng chính là thứ giúp tấm ga không bị giãn rão, không sờn mép, giữ nguyên phom dáng dù đã qua hàng trăm lần giặt máy.
Chưa có loại vải nào vừa dai bền lại vừa tự rũ bỏ được hạt xù. Khi chọn một loại vải, chị cũng đã chọn luôn cách nó thay đổi theo thời gian.
THỜI GIAN KHÔNG LÀM XÙ. MA SÁT MỚI LÀM.
Một tấm ga nằm yên trong tủ mười năm vẫn sẽ phẳng lì. Thứ khiến hạt xù xuất hiện chính là ma sát, mà phần lớn ma sát đáng kể lại không đến từ lúc chị ngủ.
Lồng máy giặt. Đây là nơi vải bị chà xát mạnh mẽ nhất. Giặt chung ga giường với khăn bông, quần jean hay những món đồ có khoá kéo, nhám dính chính là cách nhanh nhất để làm mặt vải lấm tấm.
Gót chân vào mùa khô. Nghe có vẻ lạ, nhưng đây là thủ phạm thực sự. Vùng da gót chân nứt nẻ có độ nhám tựa như tờ giấy ráp mịn, cứ kéo ngang mặt ga mỗi đêm.
Nhẫn, vòng tay và móng tay để dài. Mỗi lần chạm vào là một lần vài sợi vải bị nhấc lên.
Móng của thú cưng. Sắc và khoẻ, cộng thêm thói quen nằm cố định một chỗ, chúng dễ dàng làm xù mặt vải.
MẤY VIỆC NHỎ GIÚP HẠN CHẾ HẠT XÙ
Những cách làm dưới đây không tốn kém, trong đó việc đầu tiên quan trọng hơn cả bốn việc còn lại cộng lại.
Giặt riêng. Nếu chỉ có thể nhớ một điều, chị hãy nhớ điều này. Ga giường nên đi cùng ga giường, tránh giặt chung với khăn hay đồ jean.
Lộn trái trước khi giặt. Để mặt vải tiếp xúc với da nằm vào trong, giúp phần mặt vải chính hạn chế bị chà xát.
Chọn chế độ nhẹ, nước mát dưới 30 độ. Vòng quay chậm giúp sợi vải được "thở" và ít chịu áp lực hơn.
Đừng nhồi máy quá đầy. Vải quá chật trong lồng giặt sẽ cọ xát vào nhau nhiều hơn chứ không giúp đồ sạch hơn.
Dưỡng ẩm gót chân vào mùa khô. Dù nghe không liên quan, nhưng việc này lại có tác dụng bảo vệ ga giường rất tốt.
KHI HẠT XÙ ĐÃ XUẤT HIỆN
Chị đừng dùng tay giật các hạt xù nhé. Làm vậy sẽ vô tình kéo theo sợi vải bên dưới, để lại vùng vải mỏng hơn xung quanh và chỗ đó sẽ càng nhanh xù lại.
Thay vào đó, chị nên dùng máy cạo lông vải (loại chạy pin, giá chỉ vài chục đến hơn trăm ngàn). Máy sẽ cắt gọn phần hạt nhô lên mà không làm tổn thương sợi vải bên dưới. Chị cứ trải phẳng ga trên mặt bàn, di máy nhẹ nhàng theo một chiều, không cần ấn mạnh.
Chỉ cần làm vài lần trong năm là mặt vải sẽ gần như mới.
VÌ SAO CHÚNG TÔI CHIA SẺ ĐIỀU NÀY
Hạt xù xuất hiện sau vài tháng là nhịp sống bình thường của vải tổng hợp, không phải dấu hiệu chị đã chọn nhầm. Bên em muốn chị hiểu rõ, để khi thấy chúng, chị sẽ cầm chiếc máy cạo thay vì cảm thấy thất vọng.
Nếu chị muốn tự tay cảm nhận độ dai và mướt của vải trước khi quyết định, mời chị ghé kho hàng của Judy Drap tại 169/36 Lương Định Của (An Khánh, TP Thủ Đức). Bên em mở cửa từ 10:30 đến 17:30, trừ Chủ Nhật, rất vui được đón chị đến chạm thử và cảm nhận.
Đọc thêm nếu chị quan tâm đến vật liệu: