Chị nằm xuống, kéo chăn ngang cổ rồi tắt đèn. Nửa tiếng trôi qua mà mắt vẫn mở trao tráo. Thân mình thì mệt, mắt đã muốn nghỉ, vậy mà giấc ngủ cứ chập chờn không đến.
Chị thử chạm tay xuống hai bàn chân xem. Nếu thấy lạnh ngắt, thì rất có thể đó là lý do.
CƠ THỂ THOÁT NHIỆT QUA ĐẦU NGÓN
Muốn đi vào giấc ngủ, nhiệt độ sâu bên trong cơ thể phải hạ xuống khoảng nửa độ đến một độ (bên em có kể kỹ ở bài Cơ thể phải nguội đi mới ngủ sâu được ›). Nhiệt không giảm được thì mình cứ nằm trằn trọc mãi.
Cơ thể mình không hạ nhiệt bằng cách tỏa đều ra toàn bộ làn da. Nó sẽ dồn dòng máu ấm về hai bàn tay, hai bàn chân, rồi từ từ xả bớt nhiệt ra ngoài qua đó. Mấy đầu ngón tay ngón chân chính là chiếc ống khói của cơ thể.
Nghiên cứu của Kräuchi đăng trên báo Nature năm 1999 đo được một điều rất đáng nhớ: khoảng chênh lệch nhiệt độ giữa đầu chi và thân mình giúp đoán biết một người bao lâu thì ngủ được, còn chính xác hơn cả việc hỏi xem họ có đang buồn ngủ hay không.
VẬY NÊN CHÂN LẠNH LÀ LÚC ỐNG KHÓI ĐANG BỊ ĐÓNG
Trời trở lạnh hoặc phòng máy lạnh thổi thẳng xuống chân, các mạch máu ở bàn chân sẽ co lại để giữ ấm cho phần lõi bên trong. Đó là phản xạ tự nhiên của cơ thể để tự bảo vệ mình.
Nhưng điều đó cũng đồng nghĩa là đường thoát nhiệt bị bịt kín. Phần lõi không thể hạ nhiệt được.
Và không hạ nhiệt được thì không ngủ được.
Vậy nên, chuyện chị nằm co ro mãi không ngủ, hai bàn chân thì lạnh ngắt, hoàn toàn không phải do chị khó tính. Đó thuần túy là cơ chế sinh lý của cơ thể.
LÀM NGƯỢC LẠI VỚI THÓI QUEN
Thói quen của phần lớn mọi người là đắp chăn trùm kín cả người cho ấm. Nhưng đắp kín như vậy thì phần thân lại bị nóng, mà thân nóng thì nhiệt độ lõi lại không thể hạ xuống.
Chiều đúng phải là ngược lại: ấm chân, mát thân.
Ấm chân để mạch máu giãn ra, mở đường cho chiếc ống khói thoát nhiệt. Mát thân để lượng nhiệt đó thực sự thoát đi được.
Mấy cách đơn giản chị có thể thử: mang một đôi tất mỏng lúc ngủ nếu chân hay bị lạnh, hoặc ngâm chân nước ấm một chút trước khi lên giường. Chị nhớ chỉnh lại hướng gió, đừng để máy lạnh thổi thẳng vào chân giường — chuyện máy lạnh mà vẫn nóng người, bên em kể ở Vì sao bật điều hòa rồi vẫn đổ mồ hôi đêm ›.
Còn phần thân, hãy để mặt vải tiếp xúc với lưng rút bớt nhiệt đi, đừng ủ quá kín. Đó đúng là việc của dòng Ice Spandex Tech 2.0 ›.
MỘT ĐIỀU BÊN EM KHÔNG NÓI
Bên em chưa bao giờ dám nói có tấm ga nào chữa được bệnh mất ngủ. Chuyện ngủ nghê phụ thuộc vào nhiều nguyên nhân lắm, mà phần lớn lại chẳng nằm ở cái giường.
Bên em chỉ nói đúng phần việc mà mình làm được: mặt vải chạm vào lưng rút nhiệt nhanh hay chậm, và mỗi lần chị trở mình có gặp lại một chỗ dễ chịu hay không.
Còn hai bàn chân, chị chăm sóc giúp bên em nhé. Tối nay chị thử chỉnh lại hướng gió máy lạnh và mang thêm đôi tất mỏng xem sao. Muốn hiểu vì sao khí hậu mình lại khó ngủ đến vậy, mời chị đọc Khí hậu miền Nam hợp với chất liệu nào ›.